Ręczne pisanie – korzystne dla rozwoju mózgu

 

Ręczne pisanie jest niezbędne dla prawidłowego rozwoju mózgu – stymuluje kojarzenie, procesy poznawcze, pamięć, orientację przestrzenną i kreatywność. Dlaczego szydełkowanie i lepienie z plasteliny nie mogą go zastąpić? W jaki sposób pisanie oddziałuje na mózg? Dlaczego lepiej pisać piórem niż długopisem? Czy ładny charakter pisma jest rzeczywiście istotny? O znaczeniu pisania ręcznego i o przewadze pióra nad innymi narzędziami do pisania opowiada Anna Jeziorna z Fundacji Sztuka Kaligrafii.

Dlaczego dzieci powinny rozpoczynać przygodę z pisaniem od pióra? Wydawało by się, że pisanie piórem jest trudniejsze niż pisanie długopisem czy ołówkiem.                                                                            

 Jestem wielką zwolenniczką używania pióra od samego początku nauki stawiania liter. I nie należy się obawiać, że pióro jest trudniejsze w obsłudze. Wręcz przeciwnie, to bardzo dobrze, że pióro wymaga więcej, bo dzięki temu dziecko od początku nabiera odpowiednich nawyków. Szczęśliwie żyjemy w czasach dobrobytu i każdy producent przyborów do pisania ma w swojej ofercie pióro przeznaczone dla małej rączki. Pierwsze pióro z reguły jest bardzo lekkie i w odpowiedni sposób wyprofilowane, żeby ukształtować prawidłowy chwyt. Jest też dość grube, bo cienkie pióro trudniej uchwycić niewprawną dłonią.

Oczywiście po pewnym czasie takie pióro należy dziecku zmienić na nieco cięższe, którym wbrew pozorom pisze się łatwiej. Ktoś powie, że od cięższego ręka się męczy, ale ona właśnie ma się zmęczyć! Jak  każdy trening, tak i w pisanie najpierw musimy włożyć pewien wysiłek, aż w końcu przyjdzie moment, w którym przestanie ono nas męczyć. Dla naszego pokolenia kilkunastostronicowe wypracowania pisane ręcznie były czymś zupełnie naturalnym. Niestety obecnie w szkole obserwuje się odwrót od pisania. Wprowadzenie do szkół „ćwiczeniówek” sprawiło, że dzieci piszą mniej, a to jest wręcz katastrofa.

Dlaczego tak ważne dla rozwoju dziecka jest pisanie piórem?

Proces ręcznego pisania kształtuje mózg. Nie da się go niczym innym zastąpić. Są oczywiście próby zastąpienia pisania lepieniem, szydełkowaniem i innymi ćwiczeniami manualnymi, ale badania pokazują, że żadne substytuty nie są w stanie zastąpić ręcznego stawiania liter. Jak wynika z badań ręczne pisanie stymuluje obszary odpowiedzialne za kojarzenie, procesy poznawcze, pamięć, orientację przestrzenną, kreatywność, wszystkie te cechy, które sprawiają, że jesteśmy stworzeniami myślącymi krytycznie.

Ładny charakter pisma, który jest efektem intensywnego ćwiczenia ręki, jest tylko miłą, ale najmniej ważną wartością dodaną. Ręczne pisanie to najtańszy, najbardziej powszechny i najbardziej efektywny trening dla naszego mózgu. Dzieci mają mózg niezwykle chłonny i plastyczny oraz wykazują naturalną skłonność do uczenia się. Dlatego ograniczanie tak prostej, taniej i skutecznej metody kształtowania mózgu jest kompletnie pozbawione sensu.

Żyjemy w czasach, w których pisanie na komputerze jest również ważne. Uczyć uczniów pisania na klawiaturze, czy kłaść nacisk na pisanie ręczne?.

Pani Anna Jeziorska odpowiada tak:

Wszystko w swoim czasie. Im później dziecko zacznie klikać, tym lepiej. Oczywiście nie bronię dzieciom dostępu do elektronicznych programów edukacyjnych z biologii, chemii. Jednak jeszcze raz podkreślę, najbardziej poważne i wiarygodne badania naukowców zajmujących się funkcjonowaniem ludzkiego mózgu jednoznacznie dowodzą, że ręczne pisanie jest kluczowe dla jego prawidłowego rozwoju. Dlatego uważam, że im później dziecko zacznie używać klawiatury i myszki, tym lepiej.

Czy lepienie z plasteliny, szydełkowanie, kolorowanie może zastąpić pisanie?

Celem wszystkich czynności manualnych jest wyćwiczenie mięśni dłoni i wyrobienie koordynacji oko-ręka.  Ale te czynności nie są w stanie zastąpić ręcznego pisania. Podstawa programowa w szkolnictwie powinna zawierać jak najwięcej pisania ręcznego. To nie jest nasze widzimisię, to jednoznacznie udowodniony fakt.

Pisanie ręczne jest męczące i nużące.

Pisanie powinno być dla dzieci zabawą i pasją! Powinno dawać poczucie sensu. Jeśli zobaczą, że pisanie czemuś służy, wtedy wejdzie w to bez problemu.

Jeśli już wiemy, dlaczego pisanie ręczne jest tak ważne, to dlaczego wieczne pióro jest lepsze od długopisu?

Bo jest trudniejsze w użyciu, dzięki czemu zmusza nas do koncentracji. Pisząc piórem koncentrujemy się na ruchu, myślimy o kształcie liter, bardziej uważamy, żeby nie popełnić błędu. Każde dziecko potrzebuje  określonego czasu, by pióro opanować. Czasami trwa to pół roku, czasami cały rok. Ale jeśli przez odpowiednio dobrane, atrakcyjne ćwiczenia sprawimy, że dziecko będzie swobodnie operowało piórem - bez zmęczenia, dobrze ustawionej dłoni - to szybko pojawi się efekt w postaci starannego pisma. Nie zawsze będzie ono piękne, ale będzie staranne i czytelne. Ale znów - najważniejszy jest ruch dłoni: jednostajne, nieco monotonne, powolne, koliste ruchy dłonią .Pióro po prostu wymusza staranność poprzez koncentrację. Niech samo sobie wybierze, wtedy będzie je szanować. Natomiast rolą rodziców i nauczycieli  jest prawidłowo ustawić rękę dziecka. Można podpatrzeć, jak to zrobić w Internecie- jest wiele stron poświęconych temu zagadnieniu. Zresztą pióra są tak wyprofilowane, że same wymuszają odpowiedni chwyt.

A co odpowiedzieć dziecku, gdy mówi, że staranne pisanie nie jest mu do niczego potrzebne? Przytacza przykład lekarzy, którzy ”bazgrzą jak kura pazurem” i w niczym im to nie przeszkadza?

 Każdy z nas dla siebie pisze gorzej, a dla kogoś bardziej starannie. Ale sensem pisania i mowy jest komunikowanie się. Używajmy więc pięknej polszczyzny w mowie i w piśmie też.

Zachęcajmy rodziców i nauczycieli, aby namawiali dzieci do korzystania z pióra wiecznego.

Opracowała: Alicja M. Szostakowska na podstawie wywiadu z Anną Jeziorną- założycielka Fundacji Sztuka Kaligrafii.

Szukaj

menu głównetreść strony

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.